Baru-baru ini kita dikejutkan dengan pemberhentian Dr Solehah Yaacob daripada Universiti Islam Antarabangsa Malaysia (UIAM).
Perkhidmatan beliau sebagai kakitangan akademik dilaporkan telah berakhir berkuat kuasa 27 April 2026. UIAM kemudian menjelaskan bahawa beliau tidak lagi memegang jawatan profesor atau mempunyai afiliasi rasmi dengan universiti tersebut.
Bagi yang kurang mengenali beliau, ini 5 perkara ringkas.
1. Siapa Dr Solehah?
Beliau merupakan ahli akademik yang mempunyai latar belakang dalam bahasa Arab, linguistik, tatabahasa serta kajian hubungan bahasa dengan tamadun.
Beliau juga mempunyai rekod penulisan dan penerbitan akademik yang panjang, termasuk berkaitan Alam Melayu.
2. Kontroversi Rom Belajar Bina Kapal Daripada Melayu
Antara pandangan beliau yang paling mendapat perhatian ialah hipotesis bahawa orang Rom purba berkemungkinan mempelajari teknik pembinaan kapal daripada masyarakat Alam Melayu.
Dr Solehah menjelaskan ia merupakan hipotesis, namun pandangan itu tetap mencetuskan perdebatan dalam kalangan akademik dan masyarakat.
3. Bukan Isu Kapal Rom Sahaja
Nama beliau turut dikaitkan dengan beberapa pandangan lain seperti hubungan Melayu dengan Keturah, usia tamadun Melayu dan beberapa teori berkaitan sejarah serta geografi Kedah.
Pernah juga tular dakwaan kononnya beliau mengatakan Saidatina Khadijah berasal dari Alam Melayu, namun beliau menjelaskan kenyataan itu telah dipetik di luar konteks.
Sebab itu, tidak semua dakwaan yang tular boleh diterima bulat-bulat tanpa melihat sumber asal.
4. UIAM Tubuhkan Panel Inkuiri
Pada November 2025, UIAM menubuhkan panel inkuiri dalaman bagi meneliti isu tersebut dari sudut integriti akademik.
Beberapa bulan kemudian, perkhidmatan Dr Solehah di UIAM berakhir.
Namun setakat penjelasan umum, UIAM tidak memperincikan sepenuhnya sebab khusus penamatan atau keseluruhan hasil panel tersebut.
Jadi tidak tepat untuk terus menyimpulkan beliau diberhentikan semata-mata kerana isu kapal Rom.
5. Kisah Ini Masih Diperdebatkan
Pandangan Dr Solehah memang berbeza daripada naratif sejarah yang biasa kita dengar.
Ada yang bersetuju, ada yang skeptikal, dan ada yang mahu melihat lebih banyak bukti.
Apa pun, kontroversi ini membuatkan lebih ramai orang kembali bercakap tentang sejarah Melayu, sumber lama dan bagaimana sesuatu naratif sejarah dibentuk.
Semoga segala urusan Dr Solehah Yaacob selepas ini dipermudahkan.
Sumber: Thread azmijamaluddinofficial
